ມະນຸດເກີດມາຈຳເປັນຈະຕ້ອງສຶກສາຮ່ຳຮຽນເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດ ນັບຕັ້ງແຕ່ມື້ເຮົາມືນຕາຂຶ້ນມາເບິ່ງໂລກເຮົາກໍຕ້ອງສຶກສາບໍ່ວ່າຈະເປັນການກິນ ການນອນ ການນັ່ງ ເຮົາກໍຕ້ອງສຶກສາຮຽນຮູ້ທັງນັ້ນ ເພາະວ່າເຮົາເກີດມາແລ້ວບໍ່ສາມາດທີ່ຈະດຳເນີນຊີວິດຄືກັບສັດປະເພດອື່ນໄດ້ເລີຍ ເຮົາຕ້ອງອາໄສຄົນຮອບຂ້າງໂດຍສະເພາະພໍ່ແມ່ ປູ່ຍ່າ ຕາຍາຍເປັນຕົ້ນ ແຕ່ວ່າພວກເຂົາບໍ່ສາມາດທີ່ຈະລ້ຽງເຮົາຕະຫຼອດໄປໄດ້ ມີມື້ໜຶ່ງເພິ່ນກໍຕ້ອງລົ້ມຫາຍຕາຍຈາກໂລກນີ້ໄປ ດ້ວຍເຫດນີ້ ມະນຸດຈຶ່ງຕ້ອງຮຽນຮູ້ຊີວິດເພື່ອການດຳລົງໄວ້ເຊິ່ງເຜົ່າພັນຫຼືເພື່ອອັນໃດກໍແລ້ວແຕ່ ແຕ່ທີ່ແນ່ໆຄືທີ່ມີເຮົາໃນມື້ນີ້ກໍເພາະບັນພະບຸລຸດໄດ້ສືບທອດເຜົ່າພັນຂອງເຮົານີ້ໄວ້ ເຊິ່ງປັດໄຈຫຼັກກໍເພາະພວກເຂົາສຶກສາຮຽນຮູ້ຊີວິດວ່າຊິຢູ່ຈັ່ງໃດໃນທ່າມກາງສັງຄົມ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ຕ້ອງພົບເຈີ

ເມື່ອການສຶກສາເປັນປັດໄຈສຳຄັນຂອງການດຳລົງຢູ່ຂອງມະນຸດຈຶ່ງມີຄວາມຈຳເປັນທີ່ມະນຸດຈະຕ້ອງສຶກສາຮຽນຮູ້ໃຫ້ເຂົ້າໃຈ ຄຳວ່າ ການສຶກສາ ໃນທີ່ນີ້ ໝາຍລວມເອົາທັງການສຶກສາໃນລະບົບຄືຕາມສະຖານການສຶກສາຕ່າງໆເຊັ່ນ ປະຖົມ, ມັດທະຍົມ ແລະ ມະຫາໄລ ແລະ ການສຶກສາຕາມອັດທະຍາໄສຄື ການສຶກສາດ້ວຍຕົນເອງ ການສຶກສາແນວນີ້ເປັນການສຶກສາໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ຕັ້ງແຕ່ຕື່ນຂຶ້ນມາຈົນກະທັ່ງເຂົ້ານອນ ເວົ້າງ່າຍໆຄືຮຽນຮູ້ທຸກອິລິຍາບົດ ການຮຽນຮູ້ແບບນີ້ ຂຶ້ນຢູ່ກັບຫຼາຍເຫດຫຼາຍປັດໄຈທີ່ເຂົ້າມາກ່ຽວຂ້ອງກັບເຮົາໃນແຕ່ລະມື້ ທັ້ງນີ້ ຂຶ້ນຢູ່ກັບວ່າໃຜຊິຮຽນຮູ້ໄດ້ໜ້ອຍຫຼາຍສ່ຳໃດ

ສະນັ້ນ ການທີ່ເຮົາມາສຶກສາໃນມະຫາວິດທະຍາໄລມະຫາຈຸລາລົງກອນນີ້ ຂ້ານ້ອຍຖືວ່າເປັນໂອກາດອັນດີທີ່ເຮົາຈະຕ້ອງຮຽນຮູ້ຊີວິດໃນສະພາບແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມທີ່ຕ່າງຈາກທີ່ທີ່ເຮົາເຄີຍຢູ່ມາ
ເປັນຫຍັງຄືວ່າຈັ່ງຊັ້ນ ?

ຂ້ານ້ອຍຄິດວ່າການທີ່ເຮົາໄດ້ມາຢູ່ໃນສະພາບແວດລ້ອມ ແລະ ສັງຄົມໃໝ່ ເປັນໂອກາດໃນການພັດທະນາຕົນໄດ້ເປັນຢ່າງດີ ເຮົາຊິເຫັນອິຫຍັງຫຼາຍຢ່າງທີ່ຄົນໃນປະເທດເຮົາບໍ່ມີໂອກາດໄດ້ເຫັນ ເໝືອນກັບວ່າແຕ່ກ່ອນເຮົາຢູ່ແຕ່ໃນເຮືອນ ກໍຈະເຫັນສະເພາະພາຍໃນເຊັ່ນ: ຂ້າວ ຂື່ ຝາ ຫ້ອງນອນ ເພດານ ເປັນຕົ້ນ ແຕ່ວ່າເມື່ອໃດກໍຕາມ ເຮົາຕັດສິນໃຈຢ່າງອອກມານອກເຮືອນ ເຮົາຊິເຫັນຫຼາຍຢ່າງທີ່ຕອນຢູ່ໃນເຮືອນເຮົາບໍ່ມີໂອກາດໄດ້ເຫັນເຊັ່ນ: ຫຼັງຄາ, ຝາດ້ານນອກ, ປ່ອງຢ້ຽມ, ຮູບຊົງຂອງເຮືອນ ແລະ ສິ່ງສຳຄັນເຮົາຊິຮູ້ວ່າ ເພື່ອນບ້ານເຂົາເປັນຢູ່ຈັ່ງໃດ ເປັນຕົ້ນ ການທີ່ເຮົາໄດ້ມາຮຽນໃນທີ່ນີ້ຂ້ານ້ອຍຄິດວ່າເປັນຄວາມໂຊກດີຂອງຊີວິດປະການໜຶ່ງ

ຕອນມາຢູ່ຂອນແກ່ນໃໝ່ໆ ຂ້ານ້ອຍບໍ່ໄດ້ຕັ້ງໃຈວ່າຊິມາຮຽນມະຫາໄລ ແຕ່ຊິເປັນເພາະບຸນ ຫຼື ບາບກໍບໍ່ຮູ້ ບັງເອີນວ່າລຸ້ນອ້າຍຈັບຍັດເຂົ້າມະຫາໄລ ຂ້ານ້ອຍກໍເລີຍໄດ້ຮຽນໃນທີ່ນີ້ ເມື່ອເຂົ້າມາຮຽນແລ້ວ ແນ່ນອນອຸປະສັກເປັນເລື່ອງທຳມະດາຂອງຊີວິດ ບໍ່ວ່າຊິໄປຢູ່ໃສ ຈົ່ງຈຳໄວ້ວ່າອຸປະສັກຄືຂອງທີ່ມີຄູ່ກັບໂລກ ຂ້ານ້ອຍຍັງຈື່ໄດ້ວ່າ ມາມື້ທຳອິດກໍເຈີກັບເຫດການທີ່ບໍ່ຢາກພົບເຈີ ຄືມານອນອາຄານມະຫາຈຸລາວັດທາດໂດຍທີ່ບໍ່ມີມຸ້ງ ບໍ່ມີພັດລົມ ຮ້ອນກໍຮ້ອນ ບາງຄົນອາດຈະບອກວ່າໂອ້ຍ ເລື່ອງຈິບຈ໊ອຍ ແຕ່ສຳຫຼັບພວກຂ້ານ້ອຍມັນເປັນເລື່ອງລະດັບຊາດເລີຍເດ້ ເພາະວ່າ ຍຸງ ມະຫາຍຸງ ຍຸງຢູ່ໃນຫ້ອງຫຼາຍກວ່າຢູ່ນອກ ນອນບໍ່ໄດ້ທັ້ງຄືນ ພໍຮອດຕອນເຊົ້າຂຶ້ນມາ ໄດ້ແຕ່ທ້ວງກັນວ່າໜ້າເຈົ້າຄືໝີແພນດ້າເນາະ ອັນນີ້ຄືພຽງແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນ

ຫລັງຈາກນັ້ນກໍມີຫຼາຍຢ່າງທີ່ເປັນອຸປະສັກບັນຫາ ເອີ້ນໄດ້ວ່າໃນຊ່ວງທີ່ມາໃໝ່ໆທຸກຢ່າງມັນເປັນບັນຫາໄປທັງນັ້ນແຫຼະ ແຕ່ວ່າພໍຢູ່ໄປດົນໆທຸກຢ່າງມັນກໍຄ່ອຍໆດີຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ນອກຈາກເລື່ອງທີ່ຢູ່ອາໄສແລ້ວ ຍັງມີເລື່ອງການຮຽນກໍມີບັນຫາບໍ່ໜ້ອຍໜ້າໄປກວ່າກັນ ທັງການອ່ານ ການຂຽນ ການເວົ້າ ໂອ..ກວ່າຊິຂຽນໄດ້ ກວ່າຊິອ່ານພາສາໄທໄດ້ຄ່ອງ ກໍຕ້ອງໃຊ້ເວລາໃນການເຝິກພໍສົມຄວນ ຕື່ນເຊົ້າຂຶ້ນມາກໍຕ້ອງເຝິກອ່ານ ເຝິກຂຽນທຸກເຊົ້າ ຂ້ານ້ອຍມາໃໝ່ໆທໍ້ໃຈຢູ່ຕັ້ງຫຼາຍເດືອນ ແຕ່ວ່າຢູ່ໄປຢູ່ມາກໍຄິດໄດ້ວ່າເຮົາມາເລີ່ມຕົ້ນໃໝ່ທຸກຢ່າງມັນກໍຕ້ອງໃຊ້ເວລາ ຕ້ອງໃຫ້ເວລາຕົນເອງໃນການເຝິກ ເຝິກທຸກຢ່າງທີ່ເຮົາຍັງເຮັດບໍ່ເປັນ ອ່ານບໍ່ອອກກໍຖາມໝູ່ຜູ້ທີ່ຮູ້ ຫຼື ເປີດກູເກິລ ຂຽນບໍ່ງາມກໍຫັດຂຽນມັນເລື້ອຍໆ ຕໍ່ມາຫຼາຍຢ່າງກໍຄ່ອຍໆດີຂຶ້ນ ກໍເລີຍຮູ້ວ່າມັນບໍ່ມີຫຍັງຍາກເກີນຄວາມສາມາດເຮົາໄປໄດ້ດອກ ຖ້າເຮົາມີຄວາມຕັ້ງໃຈພໍ ບັນຫາທຸກຢ່າງທີ່ເກີດຂຶ້ນມາມັນມີທາງແກ້ສະເໝີ ຖ້າບໍ່ມີທາງແກ້ ມັນບໍ່ມີທາງເກີດຂຶ້ນມາດອກ ສະນັ້ນ ທຸກຢ່າງຊິດີຂຶ້ນໄດ້ ກໍຕ້ອງອາໄສການເຝິກຝົນທັງນັ້ນແຫຼະ ບຸກຄົນທີ່ໜ້າສົງສານທີ່ສຸດຄືຄົນທີ່ບໍ່ມີຄວາມພຽນ ບໍ່ມີບາດແຜໃດຫາຍຂາດໄດ້ພາຍໃນມື້ດຽວ ທຸກຢ່າງຕ້ອງໃຊ້ເວລາ

ຊີວິດໃນໄວຮຽນນີ້ ເຖິງຊິມີອຸປະສັກຫຼາຍຢ່າງ ແຕ່ມັນກໍເປັນຊີວິດທີ່ມີອິດສະຫຼະຫຼາຍເຊັ່ນກັນ ຫຼາຍຄົນບອກວ່າເປັນຊ່ວງທີ່ກຳລັງມີຄວາມສະໜຸກສະໜານຫຼາຍທີ່ສຸດຊ່ວງໜຶ່ງໃນຊີວິດ ເປັນຊ່ວງທີ່ມີກຳລັງວັງຊາ ກຳລັງຄຶກຄັກ ຊີວິດເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໃຝ່ຝັນ ກຳລັງຢາກຮູ້ຢາກເຫັນ ຢາກລິ້ມຢາກລອງສິ່ງໃໝ່ໆສະເໝີ ກຳລັງຕື່ນເຕັ້ນ ຊີວິດມີຄວາມສົດຊື່ນແຈ່ມໃສທີ່ສຸດ ຢາກເຮັດສິ່ງນັ້ນຢາກທຳສິ່ງນີ້ ເປັນຊ່ວງທີ່ຕຽມຕົວ ແລະ ວາງແຜນຊີວິດໄປພ້ອມໆກັນ ກໍເລີຍເປັນຊ່ວງທີ່ມີອິດສະຫຼະໃນການຄິດໃນການວາງແຜນເພື່ອທີ່ເຮົາຈະດຳເນີນໄປຕາມທິດທາງທີ່ວາງເອົາໄວ້ ສະນັ້ນ ເຖິງຊິມີອຸປະສັກບັນຫາ ແຕ່ມັນກໍເປັນສິ່ງທີ່ທ້າທ້າຍຄວາມສາມາດຂອງເຮົາ ຖ້າເຮົາຜ່ານມັນໄປໄດ້ແລ້ວ ເມື່ອເຮົາໄປຢືນຢູ່ຈຸດໃດຈຸດໜຶ່ງຈະກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມພູມໃຈ ແລະ ມີແຮງພັກດັນໃຫ້ເຮົາຕໍ່ສູ້ຊີວິດຕໍ່ໄປໄດ້ຢ່າງມີພູມຄຸ້ມກັນ ສາສະດາຈານ ດຣ. ວິລ່ຽມ ເຈມສ໌ ບອກວ່າ “ຢ່າໄດ້ວິຕົກກັງວົນກັບຜົນທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນໃນອະນາຄົດ ຖ້າເຮົາຕັ້ງໜ້າຕັ້ງຕາຮຽນຢ່າງມຸ່ງໝັ້ນດ້ວຍສັດທາ ໝັ້ນໃຈໄດ້ເລີຍວ່າ ໃນມື້ໜຶ່ງເຮົາຈະຕື່ນຂຶ້ນມາທ່າມກາງອາກາດທີ່ສົດຊື່ນໃນຍາມເຊົ້າ ແລະ ພົບວ່າຕົນເອງເປັນບຸກຄົນທີ່ມີສະມັດຖະພາບສູງຜູ້ໜຶ່ງໃນຍຸກຂອງເຮົາ ບໍ່ວ່າຈະເປັນງານປະເພດໃດທີ່ເຮົາໄດ້ເລືອກເພື່ອດຳເນີນຊີວິດ” ຂໍພຽງມີຄວາມມຸ່ງໝັ້ນ ບໍ່ຫຼຸດລະຄວາມພາກພຽນ ມະຫາຊະນົກບອກວ່າ ເກີດເປັນຄົນຄວນພະຍາຍາມເລື້ອຍໄປ ຈົນກວ່າຈະໄດ້ໃນສິ່ງທີ່ປາຖະໜາ.

ເຮັດແນວໃດກໍໄດ້ເພື່ອໃຫ້ເຮົາກ້າວໄປຂ້າງໜ້າ ໂດຍບໍ່ມົວເສຍເວລາກັບເລື່ອງລາວໃນອະດີດ ບໍ່ເສຍເວລາໄປກັບສິ່ງໄຮ້ສາລະ ໝັ່ນເຕືອນໃຈຕົນເອງຢູ່ສະເໝີວ່າ ຖ້າບິນບໍ່ໄດ້ກໍຈະແລ່ນ ຖ້າແລ່ນບໍ່ໄດ້ກໍຈະຍ່າງ ຖ້າຍ່າງບໍ່ໄດ້ກໍຈະຄານ ບໍ່ວ່າຈະເຮັດສິ່ງໃດກໍຕາມ ຂໍພຽງໃຫ້ເຮົາກ້າວໄປຂ້າງໜ້າ–ແມ່ນແລ້ວ ນີ້ຄືຄຳແນະນຳຈາກ ມາຕິນ ລູເທີ ຄິງ ຈູເນຍຣ໌ ນັກຕໍ່ສູ້ສິດທິພົນລະເມືອງຊາວອາຟຣິກັນ. ຢ່າໄດ້ມອງບັນຫາທຸກຢ່າງວ່າເປັນສັດຕູ ແຕ່ໃຫ້ມອງວ່າ ມັນຄືຄູທີ່ດີທີ່ບໍ່ມີສອນໃນໂຮງຮຽນ ຖ້າຄິດໃນແງ່ນີ້ ເຮົາຈະໃຊ້ຊີວິດໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ ມີຄວາມສຸກກັບການແກ້ໄຂບັນຫາ ແລະ ບັນຫາຈະເປັນບັນໄດໃຫ້ເຮົາໄຕ່ຂຶ້ນໄປສູ່ເປົ້າໝາຍທີ່ສູງຂຶ້ນ.

ຂໍໃຫ້ທຸກຄົນສະໜຸກກັບການໄຕ່ບັນໄດ.

ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາດີ

ຈາກລຸ້ນອ້າຍທີ່ຕົກບັນໄດມາແລ້ວຫຼາຍເທື່ອ

໒໑ ທັນວາ ໒໕໖໑

          ການໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍຢ່າງມີສະຕິ ຈະເຮັດໃຫ້ເຮົາເປັນຢູ່ຢ່າງຜູ້ຕື່ນຮູ້.

ເຮົາປະຕິເສດບໍ່ໄດ້ວ່າ ປັດຈຸບັນສື່ສັງຄົມອອນລາຍມີອິດທີພົນຕໍ່ວິຖີຊີວິດຂອງມະນຸດຢ່າງຍິ່ງ ອິດທິພົນດັ່ງກ່າວ ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຜົນຕາມມາຫຼາຍຢ່າງ ທັງທີ່ເປັນປະໂຫຍດ ແລະ ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ ເຖິງຂັ້ນປ່ຽນຊີວິດບຸກຄົນຄົນໜຶ່ງຈາກໜ້າມືໄປເປັນຫຼັງມືເລີຍກໍວ່າໄດ້ ເອີ້ນໄດ້ວ່າ ການນຳໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍກຳລັງປ່ຽນແປງໂລກ ແລະ ມະນຸດໃຫ້ເປັນໄປໃນດ້ານຕ່າງໆ ທັງນີ້ ຈະປ່ຽນແປງໄປໃນດ້ານໃດນັ້ນ ຂຶ້ນກັບບຸກຄົນນັ້ນໆ ວ່າໃຊ້ໄປໃນທິດທາງໃດ ສະນັ້ນ ໃນບົດຄວາມນີ້ ເຮົາຈະມາເບິ່ງວ່າ ອິດທິພົນການນຳໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍໃນຍຸກປັດຈຸບັນ ສົ່ງຜົນຫຍັງແດ່ຕໍ່ວິຖີຊີວິດຂອງເຮົາ ແລະ ເຮົາຄວນຈະໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍແນວໃດເພື່ອໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດສຸກແກ່ຊີວິດ.

          ປັດຈຸບັນຖືໄດ້ວ່າເປັນຍຸກແຫ່ງການສື່ສານ ແລະ ການສື່ສານທາງສັງຄົມອອນລາຍເປັນຊ່ອງທາງໜຶ່ງທີ່ກຳລັງໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມເປັນຢ່າງຍິ່ງ ເປັນການສື່ສານກັນຜ່ານທາງເວັບໄຊຕ໌ ຫຼື ໂປຣແກຣມຕ່າງໆທີ່ມີການເຊື່ອມຕໍ່ກັບອິນເຕີເນັດ ເຊິ່ງສື່ສັງຄົມອອນລາຍທີ່ເປັນທີ່ນິຍົມໃນປັດຈຸບັນປະກອບມີ: YouTube, Facebook, WhatsApp, Twitter, TikTok ແລະ Line ເປັນຕົ້ນ. ສື່ເຫຼົ່ານີ້ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງວິຖີຊີວິດມະນຸດໃນຍຸກປັດຈຸບັນ ເຮົາຈະບອກວ່າມັນໄດ້ກາຍເປັນປັດໄຈທີ່ຫ້າໄປແລ້ວ ກໍຄົງບໍ່ຜິດໜັກ. ສື່ສັງຄົມອອນລາຍເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມສະດວກສະບາຍຫຼາຍຢ່າງໃນຊີວິດປະຈຳວັນ ໂດຍສະເພາະການແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທີ່ວ່ອງໄວ, ການເຂົ້າເຖິງຄວາມຮູ້ໄດ້ງ່າຍ ແລະ ການເສບສິ່ງບັນເທີງໄດ້ຢ່າງບໍ່ຈຳກັດ.

          ຊ່ວງຕົ້ນປີ 2020 ຂ້ອຍຕັ້ງໃຈວ່າຈະນຳເລື່ອງການຮຽນພາສາມາເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງຊີວິດປະຈຳວັນ ຈຶ່ງໄດ້ພະຍາມຫາວິທີການຕ່າງໆ ແອັບໃດທີ່ວ່າດີກໍໂຫຼດມາໃຊ້ ແຕ່ກໍບໍ່ມີແອັບໃດຖືກໃຈກິເລດຂ້ອຍ ໂດຍສ່ວນຕົວມີຄວາມເຊື່ອວ່າ “ເຮົາຈະເຫັນໃນສິ່ງທີ່ເຮົາຄົ້ນຫາ ພຽງແຕ່ບໍ່ຮູ້ວ່າເວລາໃດເທົ່ານັັ້ນເອງ” ສຸດທ້າຍຂ້ອຍກໍໄປເຈີແອັບໜຶ່ງໂດຍບັງເອີນ ຈາກແອັບຮຽນພາສາອັງກິດເກືອບສິບແອັບກໍຄ່ອຍຖືກລົບອອກໄປເທື່ອລະໜ້ອຍ ຈົນຕອນນີ້ໃນມືຖືຂ້ອຍມີແອັບຮຽນພາສາອັງກິດພຽງແອັບດຽວ Hallo ນີ້ຄືຊື່ຂອງແອັບທີ່ວ່ານັ້ນ. ຄວາມໜ້າສົນໃຈຂອງມັນກໍຄື ເຂົາອອກແບບມາໃຫ້ຜູ້ຮຽນສາມາດສ້າງຫ້ອງສົນທະນາກັນໄດ້ເລີຍ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ມີຄົນມານັ່ງລ້ອມວົງສົນທະນາກັນໄດ້ຕະຫຼອດ ສົນທະນາໄດ້ທຸກເລື່ອງ ອາຫານ ບັນເທີງ ກີລາ ການສຶກສາ ຍົກເວັ້ນເລື່ອງສາສະໜາ, ການເມືອງ, ການດູໝິ່ນເຊື້ອຊາດ ແລະ ສີຜິວ.

ຈາກການໃຊ້ແອັບດັ່ງກ່າວ ຜ່ານມາແລ້ວປະມານປີກວ່າໆ ຂ້ອຍບໍ່ສາມາດກ່າວໄດ້ຢ່າງເຕັມປາກວ່າ ທັກສະພາສາອັງກິດຂອງຂ້ອຍດີຂຶ້ນຢ່າງທັນຕາເຫັນ ແຕ່ມີສິ່ງໜຶ່ງທີ່ຂ້ອຍປະຕິເສດບໍ່ໄດ້ຄື ທຸກຄັ້ງທີ່ໃຊ້ແອັບນີ້ ເຮັດໃຫ້ຂ້ອຍໄດ້ຮັບແຮງບັນດານໃຈຈາກໝູ່ເພື່ອນທີ່ຕ່າງຄົນກໍຕ່າງມີຄວາມກະຕືລືລົ້ນໃນການເຝິກພາສາອັງກິດ ຕ້ອງຂໍຂອບໃຈ Hallo App ຫຼາຍໆ ທີ່ຊ່ວຍໃຫ້ຂ້ອຍໄດ້ໝູ່ໃໝ່ຫຼາຍຂຶ້ນ ພວກເຮົາຕ່າງກໍເປັນແຮງບັນໃຈແກ່ກັນແລະກັນ ແລະ ຂໍສາລະພາບແກ່ຜູ້ອ່ານໄວ້ເລີຍວ່າ ຂ້ອຍບໍ່ໄດ້ຄ່າໂຄສະນາໃດໆທັງສິ້ນ.

ເລື່ອງທີ່ກ່າວມາ ຜູ້ຂຽນມອງວ່າເປັນຜົນດີຈາກການໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍ ເຊິ່ງນອກຈາກການແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນຂ່າວສານທີ່ວ່ອງໄວແລ້ວ ຍັງເຮັດໃຫ້ໄດ້ສ້າງເພື່ອນ ແລະ ແບ່ງປັນປະສົບການດີໆແກ່ກັນແລະກັນ. ຈາກການສຶກສາວິໄຈຂອງມະຫາວິທະຍາໄລຣາຊະພັດພຣະນະຄອນສີອະຍຸດທະຍາ ກ່ຽວກັບການໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍຂອງໄວລຸ້ນ ພົບວ່າ ມີຜົນກະທົບຕໍ່ຄ່ານິຍົມທາງດ້ານບວກ ດັ່ງນີ້: ໄວລຸ້ນມີຄ່ານິຍົມໃນການສຶກສາໃຝ່ຮູ້, ມີຄວາມກະຕັນຍູກະຕະເວທີ, ມີຄວາມເອື້ອອາຣີແລະມີຈິດອາສາ, ມີການເພິ່ງພາຕົນເອງ ແລະ ຂະຫຍັນໝັ່ນພຽນ.

ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ ສິ່ງຕ່າງໆມີສອງດ້ານສະເໝີ ເຖິງແມ່ນວ່າ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍຈະມີປະໂຫຍດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍແກ່ຜູ້ບໍລິໂພກ ແຕ່ມັນກໍໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດບັນຫາຕາມາຫຼາຍຢ່າງ. ໜຶ່ງໃນບັນຫາທີ່ເຊື່ອວ່າເປັນຜົນມາຈາກການໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍກໍຄື ການໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງ. ໝໍຄົມສັນ ກຽດຮຸ່ງຣິດ ອາຈານມະຫາວິທະຍາໄລມະຫິດົນ ໄດ້ກ່າວເຖິງຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງສື່ສັງຄົມອອນລາຍກັບບັນຫາການຂ້າຕົວຕາຍໄວ້ວ່າ: “ການເຜີຍແຜ່ຂໍ້ຄວາມຫຼືເນື້ອຫາທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມຮຸນແຮງລວມໄປເຖິງການຂ້າໂຕຕາຍ ສົ່ງຜົນໂດຍກົງໃນເລື່ອງການຮຽນຮູ້ໃນສັງຄົມ ໂດຍສະເພາະອິດທິພົນຕໍ່ເດັກນ້ອຍ ແລະ ໄວ້ລຸ້ນທີ່ຍັງຮູ້ເທົ່າບໍ່ເຖິງການ ບໍ່ມີທັກສະໃນການແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ດີພໍ ອາດຈະມີການຮຽນແບບພຶດຕິກຳໄດ້”  ຈາກຂໍ້ມູນດັ່ງກ່າວຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າຜູ້ທີ່ຮູ້ເທົ່າບໍ່ເຖິງການມີໂອກາດໃນການຮຽນແບບເອົາພຶດຕິກຳທີ່ບໍ່ເໝາະສົມຈາກສື່ສັງຄົມອອນລາຍມານຳໃຊ້ໃນຊີວິດຈິງ. ດັ່ງທີ່ເປັນຂ່າວເມື່ອປີ 2020 ທີ່ຜ່ານມາວ່າ ເດັກນ້ອຍ ອາຍຸ 11 ປີ ຊາວເມັກຊິໂກ ຊື່ວ່າ ໂຮເຊ ອັງເຄລ ຣາມອສ ໄດ້ກໍ່ເຫດຍິງປືນຢູ່ໃນໂຮງຮຽນ ເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ບາດເຈັບ 6 ຄົນ ແລະ ຄູເສຍຊີວິດ 1 ຄົນ ກ່ອນທີ່ຈະຍິງຕົນເອງຕາຍ. ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫຼວດມີເຫດຜົນທີ່ເຊື່ອໄດ້ວ່າ ພຶດຕິກຳດັ່ງກ່າວເປັນພຶດຕິກຳທີ່ຮຽນແບບມາຈາກເກມ natural selection ເຊິ່ງເປັນເກມທີ່ຍ່າງໄປນຳຍິງຄູ່ຕໍ່ສູ້ໄປນຳ.

ອີກຢ່າງໜຶ່ງ ເຫດການຄັ້ງນີ້ ຕຳຫຼວດເຊື່ອວ່າເປັນພຶດຕິກຳຮຽນແບບມາຈາກການສັງຫານໝູ່ທີ່ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມໂຄຣັມໄບນ໌ ລັດໂຄໂຣຣາໂດ ສະຫະລັດອະເມລິກາ ເມື່ອປີ 1999 ໂດຍເຫດການຄັ້ງນັ້ນ ອີຣິກ ແຮຣິສ ອາຍຸ 18 ປີ ແລະ ດີແລນ ຄີໂບລດ໌ ອາຍຸ 17 ປີ ໃຊ້ປືນຫຼາຍກະບອກໄລ່ຍິງຜູ້ຄົນໃນໂຮງຮຽນສົ່ງຜົນໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 12 ຄົນ ກ່ອນທີ່ຈະຍິງຕົນເອງຕາຍ. ເຫດຜົນທີ່ຕຳຫຼວດເຊື່ອວ່າການກໍ່ເຫດໃນຄັ້ງນີ້ກ່ຽວຂ້ອງກັນນັ້ນ ເພາະໂຮເຊ ໄດ້ແຕ່ງກາຍຄືກັນກັບ ອີຣິກ ແຮຣິສ ໃນມື້ກໍ່ເຫດ ຄືຜູ້ກໍ່ເຫດທັງສອງຄົນຈາກສອງເຫດການນີ້ ໄດ້ຂຽນຄຳວ່າ natural selection ໃສ່ເສື້ອຂອງຕົນເອງ ແລະ ມີພຶດຕິການໃນການກໍ່ເຫດກໍຄ້າຍຄືກັນ. ຈາກຂໍ້ມູນນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າສື່ສັງຄົມອອນລາຍມີອິດທິພົນຕໍ່ພຶດຕິກຳຂອງມະນຸດຢ່າງຍິ່ງ ຍິ່ງເຮົາໃຫ້ລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບເລື່ອງນັ້ນຫຼາຍສ່ຳໃດ ຜູ້ຄົນກໍມີໂອກາດໃນການຮຽນແບບພຶດຕິກຳດັ່ງກ່າວໄດ້ຫຼາຍສ່ຳນັ້ນ ຖາມວ່າມີອິດທິພົນຫຼາຍສ່ຳໃດ? ເຖິງຂັ້ນສາມາດເຮັດໃຫ້ຄົນໆໜຶ່ງຕັດສິນໃຈປິດຊີວິດຂອງຜູ້ອື່ນລົງໄດ້ ພຸ້ນແລ້ວ!

ຈາກທີ່ກ່າວມາທັງສອງສ່ວນ ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍ ສາມາດມີອິດທິພົນຕໍ່ຖີຊີວິດມະນຸດທັງດ້ານດີ ແລະ ຮ້າຍໄດ້ ທັງນີ້ ຂຶ້ນຢູ່ກັບວ່າຜູ້ໃຊ້ຈະໃຊ້ໄປໃນທິດທາງໃດ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍກໍປຽບເໝືອນມີດ ຖ້າເຮົາໃຊ້ໄປແທງຄົນ ກໍເກີດໂທດ ຂະນະດຽວກັນຖ້າເອົາໄປປອກໝາກໄມ້ແລ້ວເອົາໄປຖວາຍຄູບາຢູ່ວັດກໍຈະໄດ້ບຸນ ສິ່ງນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ມີດເປັນຂອງກາງໆ ບໍ່ດີບໍ່ຊົ່ວໃນຕົນເອງ ຈະດີຫຼືຊົ່ວ ຈະໃຫ້ຄຸນຫຼືໂທດນັ້ນ ຂຶ້ນກັບຄົນໃຊ້ ສື່ສັງຄົມອອນລາຍກໍເຊັ່ນດຽວກັນ ເປັນຂອງກາງໆ ຖ້າໃຊ້ເປັນກໍມີປະໂຫຍດອະເນກອະນັນ ຖ້າໃຊ້ບໍ່ເປັນກໍໃຫ້ໂທດຢ່າງມະຫັນ.

ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ ມີງານວິໄຈບາງຊິ້ນໄດ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມເຊື່ອທີ່ວ່າ ເທັກໂນໂລຊີ (ສື່ສັງຄົມອອນລາຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງເທັກໂນໂລຊີ) ເປັນຂອງກາງໆນັ້ນ ບໍ່ໜ້າຈະຖືກຕ້ອງຮ້ອຍເປີເຊັນ ເນື່ອງຈາກວ່າມີເທັກໂນໂລຊີບາງປະເພດບໍ່ມີຄວາມເປັນກາງ ໂດຍສະເພາະແອັບພລິເຄຊັ່ນຕ່າງໆນັ້ນຖືກສ້າງຂຶ້ນມາໃນຍຸກປັດຈຸບັນລ້ວນມີເປົ້າໝາຍບາງຢ່າງ ແທນທີ່ຈະເປັນພຽງເຄື່ອງມື ແຕ່ມັນກາຍເປັນສິ່ງທີ່ມີເປົ້າໝາຍໃນຕົວເອງ ເຊິ່ງສາມາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ບໍລິໂພກຫຼົງໄຫຼ ແລະ ໃຊ້ເວລາຢູ່ກັບມັນຖີ່ຂຶ້ນ ຖາມວ່າເປັນເພາະຫຍັງ? ເພາະຜູ້ສ້າງແອັບເຫຼົ່ານີ້ເຂົາຄິດຄົ້ນມາກ່ອນແລ້ວວ່າ ເຮັດແນວໃດຊິໃຫ້ຜູ້ບໍລິໂພກໃຊ້ເວລາຢູ່ໃນແອັບນີ້ໄດ້ດົນທີ່ສຸດ (ເມື່ອເຮົາຢູ່ໃນນັ້ນດົນກໍສະແດງວ່າເຂົາມີໂອກາດຂາຍເຄື່ອງໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ) ດ້ວຍເຫດນີ້ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຜູ້ຄົນ ໂດຍສະເພາະກຸ່ມໄວລຸ້ນ ໝົກໝຸ້ນຢູ່ກັບສື່ສັງຄົມອອນລາຍເປັນເວລາຫຼາຍຊົ່ວໂມງຕໍ່ມື້ ໂດຍຂໍ້ມູນທາງການແພດຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການຕິດ ຫຼື ໝົກໝຸ້ນຢູ່ກັບສື່ສັງຄົມອອນລາຍຫຼາຍເກີນໄປ ມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະເຮັດໃຫ້ບຸກຄົນນັ້ນເກີດພາວະຊຶມເສົ້າ ທີ່ເອີ້ນວ່າ Facebook Depression Syndrome ຄືພາວະຊຶມເສົ້າຈາກເຟສບຸ໊ກ ເຊິ່ງເກີດຈາກການປຽບທຽບລະດັບຄຸນນະພາບຊີວິດຂອງຕົນກັບຄົນອື່ນ. ນອກຈາກນີ້ ຜູ້ຂຽນຄິດວ່າ ຖ້າເຮົາໝຸກໝຸ້ນຢູ່ກັບສື່ສົງຄົມອອນລາຍຫຼາຍເກີນໄປຈະສົ່ງຜົນເສຍຫາຍແກ່ຊີວິດຫຼາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ: ເສຍເວລາ, ເສຍເງິນ, ເສຍສຸຂະພາບ, ເສຍຄວາມສຳພັນອັນດີກັບຄົນໃກ້ຊິດ ແລ້ວຄວາມເສຍໃຈກໍຈະຕາມມາ.

ສະນັ້ນ ເຮົາຄວນຈະໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍແນວໃດເພື່ອໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດສຸກແກ່ຊີວິດ. ຜູ້ຂຽນເຫັນວ່າ ການນຳໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍໃນຍຸກປັດຈຸບັນ ຈຳເປັນຍ່າງຍິ່ງທີ່ຈະຕ້ອງມີຄວາມຕື່ນຕົວ, ຮູ້ເທົ່າທັນ ແລະ ມີສະຕິລະວັງຕົວຢູ່ສະເໝີ ເພາະໃນສື່ສັງຄົມອອນລາຍເຕັມໄປດ້ວຍກັບດັກ (Trap) ເຮົາບໍ່ຮູ້ວ່າຈະຕົກລົງໄປໃນຂຸມກັກດັກນັ້ນຕອນໃດ ຖ້າເຮົາຕົກລົງໄປເມື່ອໃດມັນຈະກາຍເປັນດາບມາທິ່ມແທງເຮົາທັນທີ ຄຳສອນໃນທາງພຣະພຸດທະສາສະໜາ ໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າ “ບຸກຄົນທີ່ດຳລົງຊີວິດຢູ່ດ້ວຍຄວາມປະໝາດ ຂາດສະຕິ ມົວເມົາ ຂາດການຕື່ນຮູ້ ເຖິງແມ່ນມີຊີວິດຢູ່ ກໍເໝືອນກັບຄົນທີ່ຕາຍໄປແລ້ວ” ເປັນການຕາຍທາງດ້ານຈິດໃຈ ມີພຽງຮ່າງກາຍ ແຕ່ໄຮ້ວິນຍານ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນການດຳເນີນຊີວິດຢູ່ໃນໂລກ ໂດຍສະເພາະການໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍສິ່ງດຶງດູດໃຫ້ເຮົາເຂົ້າໄປຕິດກັບດັກ ຈຶ່ງຈຳເປັນຢ່າງຍິ່ງທີ່ຈະຕ້ອງມີສະຕິຕື່ນຮູ້ຢູ່ສະເໝີ ຮູ້ເທົ່າທັນຄວາມເປັນໄປຂອງໂລກ ແລະ ຊີວິດ ບໍ່ຫຼົງມົວເມົາກັບສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງຫຼາຍຈົນເກີນໄປ ຈື່ໄວ້ວ່າ ທຸກສິ່ງມີສອງດ້ານສະເໝີ ຖ້າເຮົາເຜີຕົວເມື່ອໃດ ຈາກສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດກໍອາດຈະກາຍເປັນໂທດໄດ້ທັນທີ.

ຂໍໃຫ້ທຸກທ່ານໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍຢ່າງມີສະຕິ ແລ້ວເຮົາຈະຢູ່ໃນໂລກຢ່າງຜູ້ຕື່ນຮູ້

ແລະ ຜູ້ຕື່ນຮູ້ຄືຜູ້ທີ່ມີຄວາມສຸກ.

ກັນຍາ, 2564

ເອກະສານອ້າງອີງ

1. ປັດທະມາພອນ ສຸກສົມໂສດ, ຜົນກະທົບຂອງການໃຊ້ສື່ສັງຄົມອອນລາຍ ຕໍ່ການປ່ຽນແປງຄ່ານິຍົມໄວລຸ້ນໃນພຣະນະຄອນສີອະຍຸດທະຍາ, ວາລະສານວິຊາການອະຍຸດທະຍາ, (ປີທີ 13 ສະບັບທີ 1 ມັງກອນ-ມິຖຸນາ 2564).

2. ອົງອາດ ອິດມອນ, ເທັກໂນໂລຊີເປັນກາງຫຼືບໍ່, (ບັນດິດວິທະຍາໄລ: ຈຸລາລົງກອນມະຫາວິທະຍາໄລ, 2533).

3. ພຣະໄຕຣປິດົກ ເຫຼັ້ມ 27, ຂຸດທະກະນິກາຍ ຊາດົກ ເລື່ອງ ຄັນທະຕິນທຸກະ, (ຂຸ.ຊາ. 27/587/332).

4. https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article/ปัญหาการใช้สื่อสังคมออ/ (ເຂົ້າເຖິງ ວັນທີ່ 1 ກັນຍາ 2021).

5. https://hilight.kapook.com/view/198663 (ເຂົ້າເຖິງ ວັນທີ່ 3 ກັນຍາ 2021).

6. https://www.dailymail.co.uk/news/article-7873725/Boy-12-shoots-teacher-dead-wounds-four-pupils-kills-Mexican-school.html (ເຂົ້າເຖິງ ວັນທີ່ 3 ກັນຍາ 2021).

ໂມງເສຍຍັງຊື້ໃຫມ່ໄດ້ ແຕ່ເວລາທີ່ເສຍໄປບໍ່ມີທາງທີ່ຈະເອົາກັບຄືນມາໄດ້ເລີຍ.

ຫຼາຍຄົນມັກເວົ້າວ່າ ໃນຊີວິດນີ້ຢາກເຮັດຫຼາຍສິ່ງຫຼາຍຢ່າງ ແຕ່ວ່າຂ້ອຍບໍ່ມີເວລາ, ຫຍຸ້ງຫຼາຍ, ງານລົ້ນມື, ວຽກບ້ານຖ້ວມຫົວ, ຕົວຈົມຢູ່ກັບກອງເອກະສານ, ຈົນບໍ່ມີເວລາເຮັດໃນສິ່ງທີ່ມັກຢ່າງແທ້ຈິງ.

ຄຳຖາມຄືວ່າ ແລ້ວເວລາເຈົ້າເສຍໄປໃສ?

ຄຳເວົ້າທີ່ວ່າ “ຄົນທີ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ມື້ໜຶ່ງມີເວລາ 25 ຊົ່ວໂມງ ສ່ວນຄົນທີ່ລົ້ມເຫຼວ ມື້ໜຶ່ງມີເວລາ 23 ຊົ່ວໂມງ” ເປັນຄຳເວົ້າທຳມະດາ ແຕ່ວ່າຟັງແລ້ວຮູ້ສຶກເຈັບປວດ ເພາະຄວາມຈິງເຮົາມີເວລາມື້ລະ 24 ຊົ່ວໂມງເທົ່າກັນ ບາງຄົນໃຊ້ມັນຢ່າງຄຸ້ມຄ່າ ແຕ່ວ່າບາງຄົນຈັກເອົາໄປເຮັດຫຍັງ ແລ້ວກໍມາຈົ່ມວ່າ ເວລາໜ້ອຍ ເວລາຜ່ານໄປໄວ ເຮັດຫຍັງກະບໍ່ທັນ ຕົກລົງວ່າ “ເວລາຜ່ານໄປໄວ ຫຼື ເຮົາໃຊ້ມັນບໍ່ເປັນກັນແນ່” ເຮົາມັກໄດ້ຍິນເລື່ອງປຽບທຽບວ່າ ແຕ່ລະມື້ມີຄົນເອົາເງິນມາໃຫ້ 24 ລ້ານ ໂດຍມີເງື່ອນໄຂວ່າ ຖ້າເຈົ້າໃຊ້ເງິນນັ້ນບໍ່ໝົດຈະຕ້ອງສົ່ງຄືນ ແລ້ວມື້ຕໍ່ມາເຂົາກໍເອົາມາໃຫ້ອີກ 24 ລ້ານ ຄຳຖາມຄື ເຈົ້າຈະໃຊ້ເງິນຈຳນວນນີ້ແນວໃດໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດສູງສຸດ? ຖ້າໃຜຕ້ອງເອົາເງິນໄປຄືນເຂົາທຸກມື້ ສະແດງວ່າ ໃຊ້ເງິນນັ້ນບໍ່ເປັນ. ເວລາກໍເຊັ່ນດຽວກັນ ເປັນສິ່ງທີ່ມີຄຸນຄ່າຄືກັບເງິນຄຳ ເຮົາຈຶ່ງຄວນນຳໃຊ້ໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດ ພຣະພຸດທະເຈົ້າຕັດຖາມສະເໝີວ່າ ວັນ ແລະ ຄືນ ລ່ວງເລີຍໄປ ຕອນນີ້ ເຮົາກຳລັງເຮັດຫຍັງຢູ່? ເປັນຄຳຖາມທີ່ກະຕຸ້ນໃຫ້ຄິດເຖິງຄຸນຄ່າຂອງເວລາວ່າ

ແຕ່ລະມື້ເຮົາໃຊ້ເວລາໄປກັບເລື່ອງໃດແດ່?

ຊ່ວງນີ້ ຜູ້ຂຽນຮູ້ສຶກວ່າ ຕົນເອງຫຍຸ້ງຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ ເໝືອນມີວຽກໃຫ້ຕ້ອງເຮັດຕະຫຼອດວັນ ແຕ່ເມື່ອຈະຫຼັບຕາລົງນອນ ແລ້ວຢ້ອນນຶກເຖິງສິ່ງທີ່ເຮັດພາຍໃນມື້ນັ້ນໆ ກັບພົບວ່າ ບໍ່ມີຫຍັງເປັນຊິ້ນເປັນອັນຈັກຢ່າງ ຄຳຖາມຄື ວັນເວລາເຫຼົ່ານັ້ນມັນສູນເສຍໄປໃສ ເໝືອນກັບມີສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງກຳລັງລັກເວລາຂ້ອຍໄປ ເມື່ອຄິດທົບທວນເບິ່ງແລ້ວ ຈຶ່ງພົບວ່າ ການນັ່ງເຂ່ຍມືຖື, ເບິ່ງຄລິບວິດີໂອໄຮ້ສາລະ, ເບິ່ງຂ່າວທີ່ບາງທີກໍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຮູ້ກໍໄດ້ ແລະ ນັ່ງສວນເສເຮຮາກັບໝູ່ຄູ່ ກິດຈະກຳເຫຼົ່ານີ້ຄື ໂຈນທີ່ກຳລັງລັກເວລາຂ້ອຍໄປໂດຍທີ່ຂ້ອຍບໍ່ທັນໄດ້ສັງເກດ ຂ້ອຍເຊື່ອວ່າທຸກຄົນລ້ວນມີໂຈນຢູ່ໃນຕົວ ຢູ່ທີ່ວ່າໃຜຈະສັງເກດເຫັນຫຼືບໍ່ເທົ່ານັ້ນເອງ.

ຄຳຖາມຕໍ່ມາທີ່ເຮົາຈະຕ້ອງຖາມຕົນເອງກໍຄື ແລ້ວເຮົາຈະກຳຈັດໂຈນເຫຼົ່ານີ້ອອກໄປຈາກຕົວເຮົາໄດ້ແນວໃດ? ການທີ່ຈະກຳຈັດໂຈນເຫຼົ່ານີ້ ຈຳເປັນຈະຕ້ອງບໍລິຫານເວລາໃຫ້ໄດ້ໃນແຕ່ລະມື້ ມີອາຈານທ່ານໜຶ່ງໄດ້ຂຽນບົດຄວາມກ່ຽວກັບເລື່ອງນີ້ໄວ້ຢ່າງໜ້າສົນໃຈ ຂ້ອຍຄິດວ່າເຮົາສາມາດນຳມາປະຍຸກໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈຳວັນໄດ້ຈິງ.

ລາວມີຊື່ວ່າ ຄິມຣັນໂດ ແມ່ນແລ້ວ, ຄົນອິນເດຍແນ່ນອນ.

ເວົ້າໄປລ່ະ ຄູບາ! ຊື່ແບບນີ້ ຄົນເກົາຫຼີຕົ໋ວ!

ລາວເປັນອາຈານທີ່ມີຊື່ສຽງໃນມະຫາວິທະຍາໄລໂຊລ໌ (Seoul University) ປະເທດເກົາຫຼີໃຕ້.

ຄິມຣັນໂດ ເລົ່າວ່າ ລາວເປັນອາຈານທີ່ຫຍຸ້ງທີ່ສຸດຄົນໜຶ່ງ ມີໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບຫຼາຍຕຳແໜ່ງ ທັງສອນ, ທັງປະຊຸມ, ທັງສັມມະນາ, ປິດເທີມກໍຕ້ອງສອນພິເສດ, ວັນເສົາ-ອາທິດກໍຕ້ອງເຂົ້າຫ້ອງວິໄຈ, ເວລາໜຶ່ງວັນແທບຈະບໍ່ພໍໃຊ້ສຳລັບລາວ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມເປັນອາຈານລາວຈຳເປັນຕ້ອງບໍລິຫານເວລາໃຫ້ໄດ້ ລາວບອກວ່າມີເຄັດລັບໃນການບໍລິຫານເວລາ ດັ່ງນີ້:

1. ຈັດການເວລາໃຫ້ສຳພັນກັບເປົ້າໝາຍ

            ຄົນສວນ ຫຼື ຄົນທີ່ດູແລຕົ້ນໄມ້ ມັກຈະຕັດກິ່ງກ້ານຂອງມັນອອກ ເມື່ອເຫັນວ່າກິ່ງກ້ານນັ້ນ ຖ້າຈົ່ງໄວ້ກໍສິ້ນເປື້ອງສານອາຫານທີ່ຈະມາຫຼໍ່ລ້ຽງລຳຕົ້ນ ຕົ້ນໄມ້ຖ້າມີກິ່ງກ້ານຫຼາຍເກີນໄປມັນຈະເຕີບໂຕຊ້າ ຖ້າຢາກໃຫ້ຕົ້ນໄມ້ເຕີບໂຕໄດ້ຢ່າງເຕັມທີ່ ເຮົາຈຳເປັນຕ້ອງລິ ຫຼື ຮານກິ່ງທີ່ບໍ່ຈຳເປັນອອກ ໃນຊີວິດເຮົາກໍເຊັ່ນດຽວກັນ ຖ້າເຮົາເຮັດທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງທີ່ຂວາງໜ້າ ເຫັນງານຫຍັງກໍເຮັດໄປໝົດ ບາງທີ ເປົ້າໝາຍ ຫຼື ຄວາມໃຝ່ຝັນຂອງເຮົາອາດຈະບໍ່ມີວັນເປັນຈິງກໍໄດ້ ເພາະເຮົາມົວສົນໃຈແຕ່ບັນຍາກາດຂ້າງທາງທີ່ບໍ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບເປົ້າໝາຍ ດັ່ງນັ້ນ ການລະນຶກເຖິງເປົ້າໝາຍໄວ້ສະເໝີ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາເຫັນຄຸນຄ່າຂອງເວລາຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະ ຈະໃຊ້ມັນຢ່າງຄຸ້ມຄ່າ ຄິມຣັນໂດ ບອກວ່າ ຖ້າຢາກຈັດການເວລາໄດ້ດີ ເຮົາຕ້ອງຮຽນຮູ້ທີ່ຈະຕັດໃຈຈາກບາງສິ່ງບາງຢ່າງກ່ອນ ຄືຮູ້ວ່າຈະເລິກເຮັດສິ່ງໃດ ແລ້ວຈຶ່ງມາຮຽບຮຽງລຳດັບຄວາມສຳຄັນຂອງງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບເປົ້າໝາຍທີ່ເຮົາຈະຕ້ອງເຮັດ ເຊັ່ນ ຢາກເຝິກພາສາອັງກິດ ເຮົາຕ້ອງຮູ້ວ່າຈະໃຊ້ເວລາເຝິກຈັກຊົ່ວໂມງຕໍ່ມື້ ເຝິກເລື່ອງຫຍັງ ການເວົ້າ ການຟັງ ການຂຽນ ຫຼື ການອ່ານ ເມື່ອຮູ້ປະເດັນຫຼັກແລ້ວ ເຮົາຈະບໍ່ຫຼົງທາງ ທີ່ສຳຄັນເຮົາຈະບໍ່ເສຍເວລາ ສະນັ້ນ ຈົ່ງຈັດການເວລາໃຫ້ສຳພັນກັບເປົ້າໝາຍ.

2. ຕັດກິດຈະກຳໄຮ້ສາລະອອກໄປ

            ເຮົາປະຕິເສດບໍ່ໄດ້ວ່າໂລກຍຸກປັດຈຸບັນນີ້ ມີຫຼາຍສິ່ງທີ່ດຶງດູດຄວາມສົນໃຈໃຫ້ເຮົາຫັນໄປເບິ່ງ ອາດຈະເຂ່ຍ ຫຼື ເລື່ອນຂຶ້ນເລື່ອນລົງ ບາງທີກໍງົງກັບຕົນເອງຄືກັນວ່າ ຢູ່ໃນໜ້າຈໍນັ້ນມັນມີຫຍັງດີຫຼາຍກວ່າໂລກແຫ່ງຄວາມເປັນຈິງ ທີ່ເຮົາມັກເວົ້າວ່າ ເທັກໂນໂລຊີກໍຄືກັບມີດ ຖ້າເຮົາໃຊ້ໄປແທງຕົນເອງ ຫຼື ຄົນອື່ນ ກໍເກີດໂທດ ຂະນະດຽວກັນຖ້າເອົາໄປປອກໝາກໄມ້ແລ້ວເອົາໄປຖວາຍຄູບາກໍຈະໄດ້ບຸນ ສິ່ງນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ມີດເປັນຂອງກາງໆ ບໍ່ດີບໍ່ຊົ່ວໃນຕົນເອງ ຈະດີຫຼືຊົ່ວນັ້ນຂຶ້ນກັບຄົນໃຊ້ ເທັກໂນໂລຊີກໍເຊັ່ນດຽວກັນ ຖ້າໃຊ້ເປັນກໍມີປະໂຫຍດອະນັນ ຖ້າໃຊ້ບໍ່ເປັນກໍໃຫ້ໂທດມະຫັນ ນີ້ຄືຄວາມເຊື່ອ ແລະ ຄຳອະທິບາຍທີ່ເຮົາໄດ້ຍິນເປັນປະຈຳ.

ມີງານວິໄຈຫຼາຍຊິ້ນສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມເຊື່ອທີ່ວ່າ ເທັກໂນໂລຊີ ເປັນຂອງກາງໆນັ້ນ ບໍ່ໜ້າຈະຖືກຕ້ອງຮ້ອຍເປີເຊັນ ເນື່ອງຈາກວ່າມີເທັກໂນໂລຊີບາງປະເພດບໍ່ມີຄວາມເປັນກາງ (ອ່ານລາຍລະອຽດໄດ້ໃນ ເທັກໂນໂລຊີເປັນກາງຫຼືບໍ່ ໂດຍ ອົງອາດ ອິດມອນ) ເຊັ່ນ ແອັບພລິເຄຊັ່ນຕ່າງໆ ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນມາພ້ອມກັບເປົ້າໝາຍບາງຢ່າງ ແທນທີ່ຈະເປັນພຽງເຄື່ອງມື ແຕ່ມັນກາຍເປັນສິ່ງທີ່ມີເປົ້າໝາຍໃນຕົວເອງ ເຊິ່ງສາມາດເຮັດໃຫ້ຜູ້ບໍລິໂພກຫຼົງໄຫຼ ແລະ ໃຊ້ເວລາຢູ່ກັບມັນຖີ່ຂຶ້ນ ຖາມວ່າເປັນເພາະຫຍັງ? ເພາະຜູ້ສ້າງແອັບເຫຼົ່ານີ້ເຂົາຄິດມາກ່ອນແລ້ວວ່າ ເຮັດແນວໃດຊິໃຫ້ຜູ້ບໍລິໂພກໃຊ້ເວລາຢູ່ໃນແອັບນີ້ໄດ້ດົນທີ່ສຸດ (ເມື່ອເຮົາຢູ່ໃນນັ້ນດົນກໍສະແດງວ່າເຂົາມີໂອກາດຂາຍເຄື່ອງໄດ້ຫຼາຍຂຶ້ນ) ເວົ້າງ່າຍໆວ່າ ມັນເປັນແຜນການ ຢ່າໄປຕິດກັບດັກ (Trap).

ແຕ່ລະມື້ເຮົາໃຊ້ເວລາຈັກຊົ່ວໂມງໄປກັບກິດຈະກຳໄຮ້ສາລະເຊັ່ນ ຫຼິ້ນເກມ, ທ່ອງເນັດ ແລະ ເບິ່ງວິດີໂອໄຮ້ສາລະ ໂດຍສະເພາະການຫຼິ້ນແອັບຕ່າງໆໃນມືຖື ເຊັ່ນ ເຟສບຸກ, ໄອຈີ, ທະວິດເຕີ, ຕິກຕ໋ອກ ແລະ ແອັບອື່ນໆອີກ ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າບໍ່ໃຫ້ໃຊ້ ແຕ່ໃຊ້ໃຫ້ພໍເໝາະພໍດີ ເຊິ່ງຄວາມພໍດີຂອງແຕ່ລະຄົນບໍ່ຄືກັນ ເຮົາຕ້ອງຮູ້ຕົວເອງວ່າ ຄວາມພໍເໝາະພໍດີຂອງເຮົາຄື ຈັກນາທີ ຈັກຊົ່ວໂມງຕໍ່ມື້ ຖ້າເຮົາສາມາດຈັດສັນເວລາທີ່ຈະຢູ່ກັບແອັບເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຢ່າງເໝາະສົມ ເຮົາຈະມີເວລາເຫຼືອພຽງພໍທີ່ຈະເຮັດໃນສິ່ງທີ່ເຮົາຢາກເຮັດອິຫຼີ ໃນຊີວິດຈິງ ບໍ່ແມ່ນສະເພາະແຕ່ເລື່ອງເທັກໂນໂລຊີທີ່ເຮັດໃຫ້ເຮົາເສຍເວລາ ກິດຈະກຳໃດກໍແລ້ວແຕ່ ທີ່ເຈົ້າຄິດວ່າມັນໄຮ້ສາລະສຳລັບເຈົ້າ? ຕັດມັນອອກໄປຊະ!

3. 15 ນາທີກໍເກີນພໍ

            ໃນແຕ່ລະມື້ເຮົາມີເສດເວລາຫຼາຍຊ່ວງ ຖ້ານັບລວມກັນແລ້ວ ມື້ໜຶ່ງໜ້າຈະໄດ້ປະມານ 1-2 ຊົ່ວໂມງ ເສດເວລາທີ່ວ່າໄດ້ມາຈາກເຫດການຕໍ່ໄປນີ້ ກ່ອນອາຫານ, ຫຼັງອາຫານ, ນັ່ງລໍຄູອາຈານມາເຂົ້າສອນ, ນັ່ງລໍໝູ່ເພື່ອນ, ນັ່ງລໍລົດເມ ແລະ ອີກສາລະພັດເຫດການແລ້ວແຕ່ວິຖີຊີວິດຂອງແຕ່ລະຄົນ ເຮົາມີເສດເວລາຢ່າງໜ້ອຍປະມານ 10-15 ນາທີ ໂດຍທົ່ວໄປເຮົາມັກຈະໃຊ້ເສດເວລານີ້ໄປກັບການເຂ່ຍມືຖື ຫຼື ບໍ່ກໍນັ່ງຢູ່ຊື່ໆ ເພາະເຮົາບໍ່ຮູ້ວ່າຈະເອົາເສດເວລາເຫຼົ່ານີ້ໄປເຮັດຫຍັງດີ ຄິມຣັນໂດ ບອກວ່າ ລາວມັກໃຊ້ຊ່ວງເວລາສັ້ນໆນີ້ ໄປກັບການອ່ານໜັງສື ຫຼື ຖ້າຢູ່ເຮືອນຈະງີບຫຼັບ ຫຼື ທ່ອງສັບພາສາອັງກິດ, ແລ້ວຜູ້ອ່ານເດ້ ໃຊ້ຊ່ວງເວລານີ້ໄປກັບຫຍັງ? ລາວໃຫ້ຂໍ້ຄິດວ່າ “ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງລໍຖ້າໃຫ້ມີເວລາພຽງພໍ ແຕ່ຈົ່ງນຳເສດເວລາທີ່ພໍມີ ມາໃຊ້ໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດສູງສຸດ” ແລ້ວ 15 ນາທີຂອງທ່ານ ຈະເປັນເວລາທີ່ມີຄຸນຄ່າ ແລະ ນານເກີນພໍທີ່ຈະເຮັດສິ່ງທີ່ມີປະໂຫຍດຕໍ່ຊີວິດ.

4.​ ຍິ່ງຫຍຸ້ງ ຍິ່ງມີເວລາ

            ຕອນທີ່ຜູ້ຂຽນກຳລັງຮຽນພາສາບາລີຢູ່ໃນວັດແຫ່ງໜຶ່ງ ອາຈານມັກບອກຕະຫຼອດວ່າ “ຢ່າປ່ອຍໃຫ້ຕົນເອງວ່າງ ເພາະຈະເຮັດໃຫ້ເຮົາສູນເສຍເວລາ” ຍອມຮັບວ່າ ຕະຫຼອດໄລຍະເວລາ 2 ປີ ທີ່ຮຽນຢູ່ສະຖານທີ່ນັ້ນ ຂ້ອຍບໍ່ເຄີຍເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍຂອງປະໂຫຍກນີ້ເລີຍ ຈົນໄດ້ມາອ່ານບົດຄວາມໜຶ່ງ ເຊິ່ງເຂົາເວົ້າຄືກັບອາຈານທ່ານນັ້ນເລີຍ ລາວອະທິບາຍວ່າ ຊ່ວງເວລາທີ່ຫຍຸ້ງທີ່ສຸດ ເຮົາມັກຈະມີແຮງພັກດັນ ຫຼື ສິ່ງກະຕຸ້ນໃຫ້ເຮັດງານໄດ້ຈົນສຳເລັດ ຍິ່ງຫຍຸ້ງເຮົາຍິ່ງໃຊ້ເວລາໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ເວລາວ່າງເຮົາມັກຈະປ່ອຍເວລາໃຫ້ຜ່ານໄປ ສຸດທ້າຍບໍ່ໄດ້ວຽກຫຍັງເລີຍ ສົມມຸດ ມື້ອື່ນເປັນວັນພັກວຽກຂອງເຮົາ ກໍຕັ້ງໃຈວ່າຊິເຮັດງານ ຫຼື ອ່ານໜັງສືບາງເຫຼັ້ມໃຫ້ຈົບ ຜູ້ອ່ານເຊື່ອບໍ່ວ່າ ຫຼາຍຄົນບ່າຍ 3 ໂມງແລງແລ້ວ ຍັງບໍ່ທັນໄດ້ລົງມືເລີຍ ສິ່ງນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ຊ່ວງທີ່ເຮົາມີເວລາວ່າງຫຼາຍ ເຮົາມັກຈະບໍລິຫານເວລາໄດ້ບໍ່ຄ່ອຍດີ.

ຜູ້ໃດກຳລັງມີນິໄສແບບນີ້ຢູ່ຢ່າຟ້າວເສຍໃຈ ຂ້ອຍເອງກໍເປັນ ຕອນທີ່ເຮັດງານວິທະຍານິພົນ ຄືເຫຼັ້ກສູດທີ່ຂ້ອຍຮຽນກ່ອນທີ່ຈະຈົບປີໜຶ່ງ ເຂົາມີຂໍ້ບັງຄັບວ່າ ນັກສຶກສາທຸກຄົນຕ້ອງໄດ້ຫົວຂໍ້ວິທະຍານິພົນ ເພາະວ່າຊ່ວງປິດເທີມນັກສຶກສາຈະມີເວລາວ່າງໄປຄົ້ນຂໍ້ມູນ ແລະ ຂຽນງານ ຊ່ວງປິດເທີມສາມເດືອນຂ້ອຍມີເວລາວ່າງເຕັມທີ່ ແຕ່ປາກົດວ່າງານບໍ່ກ້າວໜ້າເລີຍ ລືມໄປຊ້ຳວ່າໄດ້ຫົວຂໍ້ວິທະຍານິພົນເລື່ອງໃດ ເມື່ອຂຶ້ນປີສອງເໝືອນກັບວ່າງານທຸກຢ່າງມັນຖາໂຖມເຂົ້າມາ ແມ່ນແຕ່ເວລາເຂົ້າຫ້ອງນ້ຳຍັງຮູ້ສຶກເສຍດາຍ ທັງວຽກບ້ານ ທັງອ່ານໜັງສື ທັງຂຽນວິທະຍານິພົນ ທັງເຮັດວຽກໄປພ້ອມ ອາທິດໜຶ່ງມີ 7 ມື້, 5 ມື້ ໝົດໄປກັບວຽກເຕັມເວລາຄື 9 ໂມງ ຫາ 5 ໂມງ ເຫຼືອອີກ 2 ມື້ ຄືຮຽນໜັງສື ແຕ່ງານວິທະຍານິພົນຂ້ອຍກ້າວໜ້າໄປຫຼາຍກວ່າຄົນອື່ນທີ່ຮຽນນຳກັນ ທີ່ເລົ່າເລື່ອງນີ້ໃຫ້ຟັງບໍ່ແມ່ນວ່າຂ້ອຍເກັ່ງ ຫຼື ສະຫຼາດກວ່າຄົນອື່ນ ແຕ່ຢາກບອກພຽງວ່າຍິ່ງເຮົາຫຍຸ້ງ ເຮົາຍິ່ງເຫັນຄຸນຄ່າຂອງເວລາ ແລະ ຈະໃຊ້ມັນຢ່າງຄຸ້ມຄ່າ ສິ່ງນີ້ເປັນເຄື່ອງພິສູດຄຳເວົ້າຂອງຄິມຣັນໂດທີ່ວ່າ “ຊ່ວງເວລາທີ່ຫຍຸ້ງທີ່ສຸດ ເຮົາມັກຈະມີແຮງພັກດັນ ຫຼື ສິ່ງກະຕຸ້ນໃຫ້ເຮັດງານໄດ້ຈົນສຳເລັດ” ເພາະສະນັ້ນ ຈົ່ງຫຍຸ້ງເຂົ້າໄວ້ ແລ້ວໃຊ້ເວລານັ້ນໃຫ້ຄຸ້ມຄ່າ ເວລາເປັນວັດຖຸດິບຂອງວິນຍານ ແຕ່ຈະໃຊ້ໄປເຮັດຫຍັງນັ້ນຂຶ້ນຢູ່ກັບເຮົາເອງ.

            ຈາກທີ່ກ່າວມາທັງໝົດ ຈະເຫັນໄດ້ວ່າ ການບໍລິຫານເວລາເປັນສິ່ງຈຳເປັນຢ່າງຍິ່ງ ຕໍ່ໃຫ້ມີເວລາຫຼາຍສ່ຳໃດ ຖ້າໃຊ້ບໍ່ເປັນກໍໄຮ້ຄ່າ ເພາະທຸກຄົນມີໂຈນຢູ່ໃນຕົວ ເມື່ອໃດທີ່ເຮົາເຜີ ຕຽມຕົວເສຍເວລາໄດ້ເລີຍ ແລ້ວຄວາມເສຍໃຈກໍຈະຕາມມາ (ຢ່າຫາວ່າພຣະບໍ່ເຕືອນ) ຖ້າຢາກໃຊ້ເວລາໃຫ້ຄຸ້ມຄ່າ ແລະ ເກີດປະໂຫຍດສູງສຸດ ຈຳເປັນຢ່າງຍິ່ງຈະຕ້ອງ (1) ຈັດການເວລາໃຫ້ສຳພັນກັບເປົ້າໝາຍ, (2) ຕັດກິດຈະກຳໄຮ້ສາລະອອກໄປ, (3) 15 ນາທີກໍເກີນພໍທີ່ຈະເຮັດສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງໃຫ້ສຳເລັດ ແລະ (4) ຈົ່ງຫຍຸ້ງເຂົ້າໄວ້ ແລ້ວໃຊ້ເວລານັ້ນໃຫ້ຄຸ້ມຄ່າ ເພາະເວລາຄືທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງ.

ຂໍໃຫ້ທຸກທ່ານໃຊ້ມັນຢ່າງຄຸ້ມຄ່າ

ເພາະວັນເວລາທີ່ເສຍໄປ ບໍ່ມີທາງທີ່ຈະເອົາກັບຄືນມາໃໝ່ໄດ້ອີກ.

3 ກັນຍາ, 2021.

——————————————–

* ເນື້ອຫາບາງສ່ວນໄດ້ມາຈາກ ໜັງສື Youth, it’s painful. Kim, Rando ຂຽນ/ວິທິຍາ ຈັນທະພັນ ແປ.